Płyta gazowa czy elektryczna? Bezpieczny wybór do Twojej kuchni

Czy płyta gazowa, czy elektryczna? Co wybrać do mieszkania lub domu

Czy jest coś gorszego niż słyszeć nieustanny syk gazu z nieszczelnej kuchenki? Dziś porozmawiamy o bezpieczeństwie, a nie tylko o wygodzie gotowania. Wybór płyty gazowej czy elektrycznej to decyzja, która wpływa na komfort, bezpieczeństwo i koszty eksploatacji. Przyjrzyjmy się bliżej zaletom i wadom obu rozwiązań.

Wybór między płytą gazową a elektryczną zależy od indywidualnych potrzeb i możliwości. Płyta idealna do mieszkania w bloku może nie sprawdzić się w domu jednorodzinnym. Na co zwrócić uwagę, podejmując decyzję? Sprawdźmy!

Płyta gazowa czy elektryczna – co musisz wiedzieć?

Zanim podejmiesz decyzję, musisz sprawdzić, czy w Twoim domu masz możliwość podłączenia zarówno gazu, jak i prądu. Instalacja płyt w budynkach mieszkalnych jest regulowana przepisami.

Czy można zrezygnować z gazu w mieszkaniu?

Jeśli budynek wielorodzinny nie jest podłączony do sieci gazowej, nic z tym nie zrobisz. Mieszkańcy budynków z dostępem do gazu mogą z niego zrezygnować na rzecz płyty elektrycznej. Pierwszym krokiem jest kontakt z zakładem energetycznym. Muszą oni ocenić stan instalacji elektrycznej w budynku i wydać zgodę na podłączenie płyty elektrycznej. Płyta elektryczna to urządzenie o dużej mocy, które wymaga oddzielnego obwodu z uziemieniem. W bardzo starych budynkach podłączenie standardowej płyty elektrycznej i piekarnika elektrycznego zgodnie z przepisami może być niemożliwe.

Jeśli elektrycy zgodzą się na instalację płyty elektrycznej, skontaktuj się z lokalnym dostawcą gazu. Odłączenie gazu wymaga przygotowania projektu i uzgodnienia prac. Tylko wykwalifikowani specjaliści mogą odcinać rury i zakładać zaślepki. Dobrze się zastanów, zanim zrezygnujesz z gazu. Ponowne podłączenie jest możliwe, ale znacznie trudniejsze i droższe.

Gaz w domu: butle czy sieć?

Jeśli do domu jednorodzinnego jest podłączony gazociąg, skontaktuj się z lokalnym dostawcą gazu, aby dowiedzieć się o warunkach przyłączenia. Równolegle sprawdź w zakładzie energetycznym moc prądu przydzieloną na dom. Zazwyczaj na jedną działkę przypada do 15 kW. Powinno to wystarczyć na jednoczesną pracę kotła i płyty elektrycznej zimą, ale inne energochłonne urządzenia mogą już nie działać.

Przy mocy poniżej 5 kW nie można zainstalować płyty elektrycznej z 4 palnikami i piekarnika elektrycznego. Przy niskiej mocy i braku centralnego gazu możesz wybrać płytę elektryczną z jednym lub dwoma palnikami, zrezygnować z piekarnika lub wybrać gaz z butli.

W mieszkaniu można używać butli gazowych o pojemności do 5 litrów, podłączonych do specjalnie przeznaczonej do tego płyty. Przechowywanie ich w mieszkaniu, na balkonie, w przedsionku lub innych pomieszczeniach budynku wielorodzinnego jest surowo zabronione. 5 litrów wystarcza na około 10-20 godzin ciągłego palenia. Płyty na takie butle są mało wydajne, więc gotowanie na nich trwa dłużej. Jednak średnio 5-litrowa butla wystarcza na 1-5 dni pracy płyty z 1 lub 2 palnikami, przy włączaniu 3-4 razy dziennie. Na krótkie pobyty na działce turystyczna kuchenka z butlą jest w sam raz. Ale to nie jest rozwiązanie dla dużej rodziny.

Podłączenie płyty w domu jednorodzinnym do dużych butli jest możliwe. Ale dla nich potrzebne jest oddzielne miejsce do przechowywania na zewnątrz. Musi się ono znajdować co najmniej 5 metrów od drzwi, okien i źródeł otwartego ognia, minimum 1 metr od grzejników i innych urządzeń grzewczych, z dala od bezpośredniego światła słonecznego. Butle o pojemności powyżej 5 litrów należy zamknąć w ognioodpornej szafie z wentylacją. Na przyłączu do domu powinien znajdować się manometr do kontroli ciśnienia. Miejsce do przechowywania i przyłącze zaleca się ocieplić. Podczas mrozów skroplony gaz gęstnieje, co powoduje spadek ciśnienia w rurach i uniemożliwia zapłon mocnych płyt.

50-litrowa butla z gazem wystarczy dużej rodzinie, która lubi gotować, na 1-3 miesiące. Ale kocioł grzewczy zużywa znacznie więcej. Jeśli chcesz zasilać z butli również ogrzewanie i bojler na wodę, oblicz koszty. Zimą butla 50-litrowa w takim układzie może wystarczyć tylko na jeden dzień.

Alternatywą jest autonomiczny, podziemny zbiornik na gaz. To własny magazyn skroplonego gazu bez butli na działce. Można z niego zasilać płytę, ogrzewanie i bojler. Jednak budowa i obsługa zbiornika są znacznie droższe niż instalacja szafy na butle. Przepisy bezpieczeństwa wymagają umieszczenia zbiornika co najmniej 10 metrów od domu mieszkalnego i innych miejsc potencjalnego gromadzenia się ludzi, 2 metry od innych budynków. Dlatego dla małej działki letniskowej zbiornik na gaz również nie jest dobrym rozwiązaniem.

Bezpieczne podłączenie płyty elektrycznej: wymagania dotyczące instalacji

Moc standardowej płyty grzewczej to około 3-7 kW, piekarnika – od 3 do 5 kW, z grillem – więcej. Nie można ich podłączyć do najbliższego gniazdka. Do instalacji mocnych urządzeń elektrycznych od skrzynki elektrycznej prowadzi się oddzielną linię z własnym wyłącznikiem. Minimalny przekrój przewodu dla płyty grzewczej do 3 kW zgodnie z zaleceniami producenta to 2,5 mm2, 3 żyły. Większa moc urządzeń wymaga zwiększenia przekroju przewodu.

Nie podłączaj płyty elektrycznej bez konsultacji z doświadczonym elektrykiem. W nowym domu lub mieszkaniu z góry przygotowuje się profesjonalny projekt uwzględniający moc wszystkich urządzeń elektrycznych i ogólne obciążenie sieci. Jeśli chcesz zamienić płytę gazową na elektryczną, zapytaj specjalistów, czy instalacja w domu wytrzyma dodatkowe obciążenie.

Jaką płytę wybrać – gazową czy elektryczną?

Jeśli przepisy bezpieczeństwa pozwalają na wybór, weź pod uwagę efektywność i koszt użytkowania.

Wygoda i szybkość gotowania

Która płyta jest szybsza – gazowa czy elektryczna? To błędne pytanie. Szybkość zagotowania wody zależy od zużytej na to energii – mocy palnika. Na szybkość wpływa również materiał naczynia, jego kształt i stosunek średnicy dna do wielkości palnika. Na gazowej kuchence turystycznej będziesz podgrzewać wodę dłużej niż na największym palniku standardowej płyty elektrycznej. Ale wąski czajnik na największym palniku gazowym może nagrzać się wolniej niż rondel o dużej średnicy i tej samej pojemności. W pierwszym przypadku część płomienia będzie ogrzewać powietrze wokół, w drugim – cała energia pójdzie na ogrzanie dna.

Jeśli chcesz gotować szybciej i smaczniej, weź pod uwagę następujące czynniki przy wyborze płyty:

• Płyty elektryczne: Powoli się nagrzewają, ale też powoli stygną. Nadają się do duszenia i podgrzewania potraw. Utrzymanie ciepła herbaty jest proste. Smażenie może być trudne: patelnia długo się nagrzewa, a produkt łatwo przesuszyć.
• Płyty indukcyjne: Wykorzystują indukcję elektromagnetyczną. Szybko nagrzewają dno garnka lub patelni, a same pozostają chłodne. Naczynie zdjęte z palnika natychmiast stygnie. Nadają się do każdego przepisu, ale wymagają kompatybilnych naczyń – to dodatkowy koszt.
• Płyty gazowe: Szybko się nagrzewają i stygną. Nie można zostawić kaszy na wyłączonym palniku, aby doszła do gotowości. Aby zaoszczędzić gaz i szybko gotować, wybierz płytę z palnikami o różnej wielkości i dopasuj palnik do średnicy dna naczynia.

Funkcjonalność drogich płyt elektrycznych jest zazwyczaj wyższa. Mogą być wyposażone w czujnik temperatury, który zapobiega spaleniu lub przesuszeniu potrawy. Wśród przydatnych funkcji premium płyt gazowych jest automatyczne odcięcie gazu w przypadku braku płomienia i po upływie ustawionego czasu.

Łatwość czyszczenia

Łatwość czyszczenia zależy nie od rodzaju płyty, ale od jej konstrukcji i materiału powierzchni.

• Płyty emaliowane: Najłatwiejsze w czyszczeniu. Mogą być gazowe lub elektryczne. Przypalenia łatwo usunąć środkami z kwasami, a zwykłe zabrudzenia – gąbką z płynem do mycia naczyń. Emalia łatwo się rysuje, dlatego nie zaleca się mycia jej metalowymi zmywakami i środkami z dodatkiem substancji ściernych. Rysy psują wygląd, ale nie wpływają na wytrzymałość płyty.
• Płyty gazowe ze stali nierdzewnej: Widać na nich smugi po twardej wodzie i odciski palców, ale łatwo je usunąć roztworem octu. Stal nierdzewną również można zarysować środkami ściernymi: rysy pozbawią ją blasku, ale nie wpłyną na jej żywotność.
• Szkło-ceramika i szkło hartowane: Najbardziej wymagające. Można je myć tylko specjalnymi środkami i specjalnymi skrobakami. Upuszczone ostre noże, krople zimnej wody na rozgrzanej powierzchni mogą spowodować odpryski i głębokie pęknięcia. Wykipiała konfitura lub sos z cukrem, przypalony kawałek folii lub plastiku mogą zaburzyć przewodnictwo cieplne powierzchni, jeśli nie zostaną w porę usunięte.

Wpływ na środowisko i mikroklimat w domu

Z punktu widzenia ekologów, energia elektryczna jest lepsza od gazu, jeśli pochodzi ze źródeł odnawialnych. Jeśli Twoja płyta elektryczna jest zasilana energią z paneli słonecznych lub lokalnej elektrowni wodnej, jej negatywny wpływ na środowisko jest minimalny. Jeśli energia elektryczna w Twoim regionie jest wytwarzana przez elektrownie węglowe, płyta gazowa będzie bardziej ekologiczna.

Otwarty ogień płyt gazowych wypala tlen i zwiększa stężenie dwutlenku węgla. Nawet jeśli wentylacja w domu działa dobrze, długotrwałe palenie gazu w zamkniętym pomieszczeniu może powodować kaszel u osób z chorobami układu oddechowego, senność i osłabienie u wszystkich innych. Jeśli wentylacja nie działa, korzystanie z gazu jest śmiertelnie niebezpieczne. Zgodnie z zasadami bezpieczeństwa, należy uchylić okno, gdy pali się choćby jeden palnik, nawet jeśli wentylacja działa prawidłowo.

Płyty elektryczne nie wpływają na jakość powietrza. Są bezpieczne w użytkowaniu nawet dla osób z astmą i innymi poważnymi schorzeniami.

Energia elektryczna w kuchni jest bezpieczniejsza dla zdrowia niż gaz. Ale nie myśl, że płyty elektryczne nie wymagają używania okapu. Plamy na suficie i ścianach pojawiają się nie od otwartego ognia, ale od tłustych oparów z garnków. Tłusty dym powstaje nawet podczas duszenia pod przykryciem. A smażenie powoduje powstawanie cząsteczek sadzy nawet przy użyciu patelni z powłoką nieprzywierającą i dobrego oleju. Jeśli nie chcesz, aby w domu pachniało jedzeniem, a kuchnię pokrywał tłusty nalot, używaj mocnego okapu nawet z płytą elektryczną.

Koszt instalacji, użytkowania i konserwacji

Co jest tańsze – płyta gazowa czy elektryczna? Sprawdź taryfy na gaz i energię elektryczną w Twojej okolicy. W budynkach wielorodzinnych i jednorodzinnych bez gazu obowiązują specjalne taryfy na energię elektryczną. Jeśli odetniesz gaz w mieszkaniu i zainstalujesz płytę elektryczną, dostawca energii może odmówić Ci preferencyjnej taryfy. Ulgi są ustalane na poziomie regionalnym, dlatego warunki należy sprawdzić w lokalnym zakładzie energetycznym.

Ogólna zasada jest taka:

• W budynkach wielorodzinnych z gazem płyty gazowe są tańsze niż elektryczne, nawet jeśli zainstalujesz licznik gazu.
• W domu jednorodzinnym również bardziej opłaca się gotować na gazie, jeśli jest dostępny. Ale koszty przyłączenia do sieci lub budowy zbiornika na gaz zwrócą się po 3-10 latach. Dostawcy gazu pobierają opłaty nie tylko za instalację, ale także za coroczną konserwację sprzętu. Nie można z niej zrezygnować. Zakłady energetyczne nie wymagają dodatkowych opłat rocznych. Ale warunki w różnych regionach mogą się różnić.
• Instalacja dużych butli w szafie jest nieco tańsza niż podłączenie do sieci lub zbiornika na gaz, ale sam gaz staje się droższy ze względu na konieczność ciągłego napełniania. Dowiedz się, ile kosztuje regularna dostawa butli w Twojej okolicy i oblicz koszty na podstawie 6-12 butli rocznie. Ale to wystarczy tylko na gotowanie. Ogrzewanie oblicz oddzielnie.

Płyta gazowa jest zazwyczaj bardziej opłacalna. Ale nowoczesna płyta elektryczna potrafi oszczędzać energię. Opcje automatycznego wyłączania, utrzymywania temperatury, nagrzewania do zadanej mocy pomogą zmniejszyć rachunki.

Krótki przewodnik po wyborze

Co jest bardziej opłacalne – płyta gazowa czy elektryczna?

• Gaz jest tańszy od energii elektrycznej w większości regionów. Ale jego podłączenie bywa tak drogie, że zwraca się po dziesiątkach lat.
• Energia elektryczna jest bezpieczniejsza od gazu. Gaz wybucha i wydziela śmiertelny tlenek węgla. W domu z małymi dziećmi lub osobami niepełnosprawnymi lepiej zamienić urządzenia gazowe na elektryczne.