Szklarnia bez fitftorozy w 2026: Jesienne przygotowanie to podstawa

Wasylyk Sofia Opublikowany: 1 kwietnia 2026 Wszystkie artykuły

Agronomką z 20-letnim doświadczeniem, której pasja do ziemi przerodziła się w hobby i p...

Kochamy nasze ogrody, ale często zapominamy o przygotowaniu podłoża. Czy wystarczy zebrać plony? A może kluczem do sukcesu jest jesienne przygotowanie szklarni? Zobaczmy, jak zabezpieczyć ją przed chorobami, aby przyszłoroczne zbiory były obfite. Dziś skupimy się na tym, jak skutecznie przygotować szklarnię do sezonu 2026, aby uniknąć problemów z fitftorą.

Fitftora potrafi błyskawicznie rozprzestrzenić się w szklarni i zniszczyć znaczną część plonów. Ważne jest, aby działać szybko i skutecznie. Wyjaśnimy, dlaczego ta choroba jest tak groźna i jak prawidłowo zdezynfekować szklarnię jesienią, aby uniknąć jej nawrotu w następnym roku. Z mojego doświadczenia jako agronoma, kluczem jest zrozumienie cyklu życia patogenu i przerwanie go we wczesnej fazie.

Wszystko o zwalczaniu fitftorozy w szklarni

Co to jest fitftoroza i dlaczego jest niebezpieczna?

Fitftoroza to choroba roślin wywoływana przez grzyby z rodzaju Phytophthora. Najczęściej atakuje warzywa psiankowate, takie jak pomidory, ziemniaki i papryka. Może również zaatakować truskawki i niektóre rośliny ozdobne. Grzyb rozmnaża się za pomocą zarodników, które mogą przetrwać w glebie przez długi czas. W sprzyjających warunkach, zarodniki zaczynają aktywnie rosnąć. Optymalna temperatura dla rozwoju grzyba to około 20-25°C i wysoka wilgotność. Takie warunki często występują pod koniec lata, kiedy zaczynają się deszcze.

W szklarni fitftoroza jest szczególnie niebezpieczna, ponieważ duża liczba roślin i podwyższona wilgotność sprzyjają szybkiemu rozprzestrzenianiu się choroby. W takich warunkach grzyb może zniszczyć znaczną część upraw w ciągu kilku dni. Do zakażenia dochodzi przez glebę lub z chorych roślin. Grzyb atakuje praktycznie wszystkie części roślin: owoce, liście, łodygi i bulwy. Zarażone obszary szybko obumierają, a roślina może umrzeć.

• Główny sprawca: Grzyby z rodzaju Phytophthora.
• Ulubione rośliny: Warzywa psiankowate (pomidory, ziemniaki, papryka).
• Szybkość rozprzestrzeniania się: Bardzo szybka, zwłaszcza w wilgotnych warunkach.

Objawy zakażenia

Głównym objawem fitftorozy są szarobiałe plamy. Mogą być pokryte nalotem przypominającym pajęczynę lub mieć białawy okrąg pleśni. Plamy pojawiają się na zaatakowanych obszarach, które szybko obumierają. Najpierw można je zauważyć na liściach i łodygach. Po odwróceniu porażonego liścia można zobaczyć biały puch – to grzybnia, która bardzo szybko rośnie. Na owocach pojawiają się brązowe plamy, które stopniowo się powiększają, a tkanka pod nimi gnije.

• Szarobiałe plamy na liściach i łodygach.
• Biały puch (grzybnia) na spodniej stronie liści.
• Brązowe plamy na owocach.

Jak walczyć z chorobą?

W szklarni panują idealne warunki nie tylko dla roślin, ale także dla rozwoju grzybów chorobotwórczych. Szczególnie dobrze czują się one w gęstych nasadzeniach, przy nadmiernym podlewaniu i braku wentylacji. Błędy w nawożeniu również sprzyjają ich pojawianiu się. Patogen preferuje glebę o zbyt wysokim pH i nadmiar nawozów azotowych przy niedoborze innych mikroelementów. Wszystkie te niedociągnięcia w pielęgnacji należy skorygować. Będzie to dobra profilaktyka fitftorozy.

Jeśli mimo wszelkich starań grzyb wciąż dostanie się do szklarni, pomogą specjalne preparaty. Na wczesnych stadiach choroby i w profilaktyce stosuje się biopreparaty, np. Fitftosporin-M. Rozcieńcza się je zgodnie z instrukcjami i opryskuje rośliny średnio co 10 dni. W przypadku silnego porażenia stosuje się fungicydy.

• Regularne wietrzenie szklarni.
• Unikanie nadmiernego podlewania.
• Zrównoważone nawożenie.
• Stosowanie biopreparatów do profilaktyki (np. Fitftosporin-M).
• Stosowanie fungicydów w przypadku silnego porażenia.

Czym jesienią zdezynfekować ziemię w szklarni od fitftorozy?

Po zbiorach szklarnię należy przygotować do nowego sezonu. Zarodniki fitftorozy aktywnie rozprzestrzeniają się w zamkniętej przestrzeni i osiadają na konstrukcji, obudowie i w glebie. Należy je zniszczyć, aby uratować plony w następnym sezonie. Do dezynfekcji można użyć różnych rodzajów preparatów.

Biologiczne fungicydy

Ta grupa preparatów zawiera aktywną mikroflorę, która niszczy grzyby. Mają one długotrwałe działanie. Ważne jest, że biofungicydy są skuteczne tylko w temperaturze powyżej 12-14°C. W chłodnych warunkach mikroflora nie jest aktywna. Dlatego uważa się je za dobre rozwiązanie do wiosennej dezynfekcji szklarni. Można je jednak stosować również jesienią, jeśli pogoda jest ciepła. Do biofungicydów należą Fitftosporin i Trichodermina. Rozcieńcza się je w czystej wodzie w proporcjach podanych na opakowaniu. Zabieg najlepiej wykonać dwukrotnie w odstępie 14 dni.

• Zawierają aktywną mikroflorę, która niszczy grzyby.
• Skuteczne w temperaturze powyżej 12-14°C.
• Przykłady: Fitftosporin, Trichodermina.
• Zalecane są dwa zabiegi w odstępie 14 dni.

Preparaty do dezynfekcji

Są to środki, które całkowicie niszczą patogeny. Zazwyczaj są to dość toksyczne preparaty chemiczne. Należy je stosować ściśle zgodnie z instrukcjami. Zmiana stężenia lub ignorowanie zasad użytkowania jest niedopuszczalne. Do dezynfekcji można wybrać różne środki. Dobrze sprawdza się fumigacja siarką. Do tego celu stosuje się specjalne świece siarkowe. Ważne jest, aby prawidłowo dobrać liczbę świec do objętości szklarni. Obudowę i konstrukcję można zdezynfekować środkami zawierającymi chlor, preparatami z aktywnym tlenem, wapnem gaszonym lub roztworem siarczanu miedzi.

• Całkowicie niszczą patogeny.
• Toksyczne preparaty chemiczne.
• Fumigacja siarką (świece siarkowe).
• Środki zawierające chlor do dezynfekcji konstrukcji.

Fungicydy

Aby zniszczyć patogen, można potraktować szklarnię fungicydem. W sprzedaży dostępne są uniwersalne preparaty, które skutecznie zwalczają różne patogeny. Wybierając preparat, należy upewnić się, że na liście znajduje się fitftoroza. Można użyć np. Abiga-Pik, Previcur Energy, ChOM i inne.

Obróbka termiczna

Grzyb chorobotwórczy jest żywotny tylko w określonym zakresie temperatur. Dlatego skutecznym sposobem zwalczania fitftorozy jest obróbka w wysokiej lub niskiej temperaturze. W pierwszym przypadku używa się wrzącej wody. Obficie spryskuje się nią lub podlewa wszystkie elementy konstrukcji, obudowę i glebę. Wrząca woda jest uważana za najbardziej dostępną i skuteczną opcję obróbki gleby w szklarni. Glebę polewa się wrzącą wodą, przykrywa folią i pozostawia na dzień lub dwa. Pomaga również obróbka w niskiej temperaturze, tzw. wymrażanie. Przeprowadza się ją późną jesienią lub zimą. Metoda polega na tym, że podczas silnych mrozów szklarnia jest szeroko otwarta na kilka dni. Najlepiej, aby temperatura była jak najniższa. Jeśli podczas wymrażania do środka dostanie się śnieg, należy go usunąć, ponieważ pod śniegiem zarodniki mogą przetrwać.

• Obróbka w wysokiej temperaturze: spryskiwanie wrzącą wodą.
• Obróbka w niskiej temperaturze: wymrażanie zimą.

Kompleksowa jesienna dezynfekcja szklarni

Aby zniszczyć grzyby chorobotwórcze i nie dać im szansy na przezimowanie, jeden zabieg nie wystarczy. Optymalnie jest przeprowadzić kompleksową obróbkę.

1. Usuń wszystkie resztki roślinne. Po zbiorach usuń chwasty i resztki upraw. Wynieś je ze szklarni. Na ziemi nie powinny pozostać liście ani łodygi.
2. Usuń podpory i sznurki. Kołki oczyść z brudu, umyj i zdezynfekuj. Materiałowe sznurki wypierz, wygotuj i wysusz, a plastikowe umyj i zdezynfekuj.
3. Usuń ściółkę. Organiczne materiały (słomę, siano) najlepiej spalić, a agrowłókninę oczyść, wypierz, zdezynfekuj i wysusz.
4. Umyj elementy ramy i obudowę środkiem dezynfekującym. System foliowy najpierw rozłóż, umyj i wysusz folię. Następnie umyj ramę. Szklarnię z poliwęglanu lub szkła dokładnie umyj z zewnątrz i wewnątrz, zdezynfekuj.
5. Potraktuj glebę. Wybierz środek w zależności od chorób, które wystąpiły latem. Glebę należy potraktować fungicydem lub biofungicydem. Raz na pięć do siedmiu lat można zastosować preparat zawierający miedź. Dobry efekt daje fumigacja siarką, która dezynfekuje całą szklarnię.

Podczas uprawy roślin gleba gromadzi różne chemikalia, w których osiedlają się patogeny. Dlatego warto ją okresowo wymieniać. Zaleca się to robić raz na cztery do pięciu lat. Aby to zrobić, należy usunąć górną warstwę (15 cm) i wynieść ją ze szklarni. Następnie przygotuj świeżą glebę. Można ją pobrać z obszaru, na którym rosną uprawy niespokrewnione z tymi uprawianymi w szklarni. W razie potrzeby do gleby ogrodowej dodaje się piasek, środek odkwaszający i materię organiczną. Ważne: jeśli jesienią nie zdążyłeś zdezynfekować szklarni przed fitftorozą, możesz to zrobić wiosną.

• Usuwanie resztek roślinnych.
• Czyszczenie i dezynfekcja podpór i sznurków.
• Usuwanie ściółki.
• Mycie ramy i obudowy środkiem dezynfekującym.
• Dezynfekcja gleby fungicydami lub biofungicydami.
• Wymiana gleby co 4-5 lat.

Odporne na fitftorozę odmiany w 2026 roku

Wybierając odmiany do uprawy w szklarni, warto zwrócić uwagę na te, które są odporne na fitftorozę. Pomoże to zmniejszyć ryzyko choroby i uratować plony. Oto kilka przykładów odpornych odmian, które będą popularne w 2026 roku:

• Pomidory: Odmiany „De Barao”, „Różowy Gigant”, „Czarny Książę” (choć nie w pełni odporne, ale bardziej wytrzymałe).
• Ziemniaki: Odmiany „Solokha”, „Borodyańska Różowa”.
• Papryka: Odmiany „Białozierka”, „Bogdan”.

Pamiętaj, że odporność odmiany nie gwarantuje pełnej ochrony przed fitftorozą, ale znacznie zmniejsza ryzyko choroby. Dobrze jest również zadbać o uprawę ekologiczną w szklarni, która wspiera naturalną odporność roślin.

Skuteczne środki na fitftorozę

Na rynku dostępnych jest wiele środków do walki z fitftorozą. Rozważmy kilka skutecznych opcji:

• Biopreparaty: „Fitftosporin-M” (około 15 PLN za 10 g), „Trichodermina” (około 20 PLN za 20 g).
• Preparaty chemiczne: „Ridomil Gold” (około 35 PLN za 25 g), „Quadris” (około 40 PLN za 6 ml).

Częste pytania

86 artykuły

O autorze

Wasylyk Sofia

Sofia Wasylyk jest agronomką z 20-letnim doświadczeniem, której pasja do ziemi przerodziła się w hobby i pracę na całe życie. Jej wiedza na temat ogrodu i warzywnika jest nieograniczona, a praktyczne doświadczenie w uprawie warzyw na skalę przemysłową inspiruje do nowych osiągnięć. Sofia dzieli się sekretami obfitych plonów, pomagając każdemu odkryć radość z uprawy własnych, ekologicznych produktów.

Wszystkie artykuły autora Wasylyk Sofia